Patentat e drejtimit dhe kategoritë e automjeteve
Nga Rules of the Road, botuar nga Road Safety Authority (RSA), përditësimi i prillit 2026, sipas ligjit në fuqi më 1 mars 2025. Teksti në shqip është përkthim referues; vlen origjinali anglisht në rsa.ie. iTest.ie nuk është i lidhur me RSA. Lexojeni në aplikacion (përmbajtja, vazhdoni aty ku e latë) →
Në këtë seksion
- Kategoritë e automjeteve dhe mosha minimale për lejen e parë të nxënësit
- Kategoritë e automjeteve / Mosha minimale e drejtuesit / Kufizimet
- Kushtet që lidhen me kategoritë
- Motoçikletat
- Rimorkiot
- Automjetet e rënda të mallrave dhe autobusët
- Certifikata e Kompetencës Profesionale të Drejtuesit (Driver CPC)
- Çfarë është Driver CPC?
- Driver CPC dhe ju
- Leja e nxënësit
- Testi teorik i drejtuesit
- Aplikimi për lejen e parë të nxënësit
- Leja e parë e nxënësit
- Raportet e shikimit dhe raportet mjekësore
- Kur duhet të paraqisni raport mjekësor
- Nëse leja juaj e nxënësit skadon
- ‘Rregulli i gjashtë muajve’
- Patenta e plotë e drejtimit
- Aplikimi për patentën e plotë
- Drejtuesit e rinj (novice)
- Rinovimi i patentës
- Mbajtja me vete e patentës së drejtimit
- Drejtimi në përputhje me ligjin
- Taksa
- Sigurimi
- Automjetet që nuk kanë nevojë të shfaqin disk sigurimi
- Testi Kombëtar i Makinave
- Testi i Përshtatshmërisë Rrugore të Automjeteve Tregtare
- Certifikata e Kompetencës Profesionale
Ju duhet të keni një patentë drejtimi të vlefshme ose një leje nxënësi (learner permit) përpara se të drejtoni çfarëdo automjeti me motor në një vend publik. Mund të drejtoni vetëm llojin e automjetit për të cilin keni patentë ose leje nxënësi. Gjithashtu, gjatë drejtimit duhet të keni me vete në çdo kohë patentën e drejtimit, lejen e nxënësit dhe Certifikatën IBT të Përfundimit të Kënaqshëm (Am, A1, A2 ose A).
Ky seksion përshkruan kur dhe si të aplikoni për një patentë drejtimi ose për rinovimin e saj. Përshkruan gjithashtu kategoritë e ndryshme të automjeteve për të cilat vlejnë patentat.
Kategoritë e automjeteve dhe mosha minimale për lejen e parë të nxënësit
Tabela e mëposhtme tregon llojet e automjeteve që mund të drejtoni me secilën kategori patente ose lejeje, si dhe moshën që duhet të keni arritur përpara se të aplikoni për lejen e parë të nxënësit në kategorinë përkatëse.
Kategoritë e automjeteve / Mosha minimale e drejtuesit / Kufizimet
| Kategoria e patentës | Përshkrimi i kategorisë që nga 19 janari 2013 | Mosha minimale | |
|---|---|---|---|
| AM | Motoçikleta të vogla (moped). |
16 vjeç | |
| A1 | Motoçikleta me kapacitet motori jo më shumë se 125 centimetra kub, me fuqi jo më shumë se 11 kW dhe me raport fuqi/peshë jo më shumë se 0.1 kW/kg. Triçikleta me motor me fuqi jo më shumë se 15 kW. |
16 vjeç | |
| A2 | Motoçikleta me fuqi jo më shumë se 35 kW, me raport fuqi/peshë jo më shumë se 0.2 kW/kg dhe që nuk rrjedhin nga një automjet me më shumë se dyfishin e fuqisë së tyre. |
18 vjeç | |
| A | Motoçikleta Triçikleta me motor |
24 vjeç ose 20 vjeç me qasje progresive (shih faqen 39). Personat nën 21 vjeç nuk kanë të drejtë të drejtojnë triçikletë me motor. | |
| B | Automjete (përveç motoçikletave, motoçikletave të vogla, automjeteve të punës ose traktorëve bujqësorë) me Masë Maksimale të Autorizuar (MAM) jo më shumë se 3 500kg, me vende për pasagjerë për jo më shumë se 8 persona përveç drejtuesit, dhe ku pesha MAM e rimorkios nuk është më e madhe se 750kg, ose ku pesha bruto e projektuar e kombinuar e automjetit tërheqës dhe e rimorkios nuk i kalon 3 500kg. Kësaj kategorie i përkasin gjithashtu katërçikletat (përveç atyre që përfshihen në kategorinë AM). |
17 vjeç | |
| BE | Kombinim i automjeteve tërheqëse të kategorisë B me rimorkio, ku MAM e rimorkios nuk është më e madhe se 3 500kg. |
17 vjeç | |
| W | Automjete pune dhe traktorë bujqësorë |
16 vjeç | |
| C | Automjete të ndryshme nga ato të kategorive D1 ose D, ose nga automjetet e punës ose traktorët bujqësorë, MAM e të cilave është mbi 3 500kg dhe që janë projektuar dhe ndërtuar për të transportuar jo më shumë se 8 pasagjerë përveç drejtuesit; automjetet me motor të kësaj kategorie mund të kombinohen me një rimorkio me MAM që nuk i kalon 750kg. |
21 vjeç ose 18 vjeç me Certifikatë të Kompetencës Profesionale (CPC) | |
| CE | Kombinim i automjeteve tërheqëse të kategorisë C me rimorkio, ku MAM e rimorkios është më e madhe se 750kg. |
21 vjeç ose 18 vjeç me CPC | |
| C1 | Automjete të ndryshme nga ato të kategorive D1 ose D, ose nga automjetet e punës ose traktorët bujqësorë, MAM e të cilave i kalon 3 500kg, por nuk i kalon 7 500kg, dhe që janë projektuar dhe ndërtuar për të transportuar jo më shumë se 8 pasagjerë përveç drejtuesit; automjetet me motor të kësaj kategorie mund të kombinohen me një rimorkio me MAM jo më shumë se 750kg. |
18 vjeç | |
| C1E | Kombinim i automjeteve tërheqëse të kategorisë C1 me rimorkio, ku MAM e rimorkios është më e madhe se 750kg dhe ku MAM e kombinuar e automjetit tërheqës dhe e rimorkios nuk i kalon 12 000kg. Kombinim i automjeteve tërheqëse të kategorisë B me rimorkio, ku MAM e rimorkios është më e madhe se 3 500kg dhe ku MAM e kombinuar e automjetit tërheqës dhe e rimorkios nuk i kalon 12 000kg. |
18 vjeç | |
| D | Automjete me vende për pasagjerë për më shumë se 8 persona dhe ku MAM e rimorkios nuk është më e madhe se 750kg. |
24 vjeç ose 21 vjeç me CPC | |
| DE | Kombinim i automjeteve tërheqëse të kategorisë D me rimorkio, ku MAM e rimorkios është më e madhe se 750kg. |
24 vjeç ose 21 vjeç me CPC | |
| D1 | Automjete të projektuara dhe të ndërtuara për të transportuar jo më shumë se 16 pasagjerë përveç drejtuesit dhe me gjatësi maksimale jo më shumë se 8 metra; automjetet me motor të kësaj kategorie mund të kombinohen me një rimorkio me MAM jo më shumë se 750kg. |
21 vjeç | |
| D1E | Kombinim i automjeteve tërheqëse të kategorisë D1 me rimorkio, ku MAM e rimorkios është më e madhe se 750kg. |
21 vjeç |
Për më shumë informacion mbi CPC, ju lutemi shihni faqen 15.
Nëse jeni nën 16 vjeç, nuk duhet të përdorni asnjë automjet në një vend publik.
Pesha Bruto e Projektuar e Automjetit (Design Gross Vehicle Weight, DGVW) është termi që përdorin prodhuesit për të përshkruar peshën e automjetit së bashku me ngarkesën maksimale që është projektuar të mbajë (duke përfshirë pasagjerët, karburantin, mallin dhe pajisjet shtesë). DGVW zakonisht tregohet në një pllakë metalike të vendosur në automjet nga prodhuesi. DGVW mund të quhet edhe Masa Maksimale e Autorizuar (MAM).
Ju duhet të njihni dhe të kuptoni kapacitetin mbajtës të automjetit tuaj, përndryshe rrezikoni seriozisht të pësoni aksident ose të shkaktoni dëm. Mbingarkimi do të zvogëlojë aftësinë tuaj për të kontrolluar automjetin dhe është kundërvajtje.
Kushtet që lidhen me kategoritë
Motoçikletat
Mbajtësit e patentës së drejtimit të kategorisë A kanë të drejtë të drejtojnë motoçikleta me motor të çfarëdo fuqie.
Mbajtësit e patentës së drejtimit të kategorisë A2 kanë të drejtë të drejtojnë një motoçikletë me fuqi motori 35kW ose më pak, me raport fuqi/peshë jo më shumë se 0.2kW për kg dhe që nuk rrjedh nga një motoçikletë me dyfishin e fuqisë së saj.
Rimorkiot
Makinat dhe rimorkiot
Nëse keni një patentë të plotë të kategorisë B, mund të tërhiqni një rimorkio vetëm nëse:
- masa maksimale totale e autorizuar (MAM) e rimorkios është 750kg ose më pak; ose
- MAM e kombinuar e automjetit dhe e rimorkios nuk është më shumë se 3 500kg.
Kur përdorni një makinë për të tërhequr një rimorkio më të rëndë, duhet të keni patentë të kategorisë BE. Një drejtues me patentë të kategorisë BE për makinë, furgon të vogël ose 4x4 me rimorkio mund të tërheqë një rimorkio kur MAM e kombinimit automjet-rimorkio është më e madhe se 3 500kg, por më e vogël se 7 000kg.
Automjetet më të rënda dhe rimorkiot
Ju duhet të keni patentë të kategorisë CE, C1E, DE ose D1E nëse dëshironi të tërhiqni një rimorkio më të rëndë. Këto janë patentat që ju japin të drejtën të drejtoni kombinimet e automjeteve tërheqëse me rimorkio (shih faqen 12). Patentat e barasvlershme janë EC, EC1, ED ose ED1.
Automjetet e rënda të mallrave dhe autobusët
Ju duhet t'i bindeni ligjit për tahografët. Për informacion të plotë, shihni www.rsa.ie.
Certifikata e Kompetencës Profesionale të Drejtuesit (Driver CPC)
Çfarë është Driver CPC?
Driver CPC është një Certifikatë e Kompetencës Profesionale për drejtuesit profesionistë të autobusëve (kategoritë D1, D1E, D dhe DE) dhe drejtuesit profesionistë të kamionëve (kategoritë C1, C1E, C dhe CE).
Patentat e barasvlershme janë D1, ED1, D, ED, C1, EC1, C dhe EC.
Driver CPC u fut në të gjithë BE-në në vitin 2008 për drejtuesit profesionistë të autobusëve dhe në vitin 2009 për drejtuesit profesionistë të kamionëve. Tre qëllimet kryesore janë:
- të sigurohet që të gjithë drejtuesit profesionistë të kenë standarde të mira drejtimi dhe sigurie dhe që këto standarde të ruhen gjatë gjithë karrierës së tyre;
- të krijohet një standard i përbashkët për trajnimin dhe testimin e drejtuesve në të gjithë BE-në; dhe
- të ulet numri i vdekjeve dhe i lëndimeve të rënda në rrugët irlandeze dhe evropiane.
Driver CPC dhe ju
Drejtues i ri profesionist
Që nga 30 shtatori 2014, për t'u bërë drejtues profesionist autobusi ose kamioni, duhet të ndiqni pesë hapat e mëposhtëm:
- Hapi 1: Kaloni testin teorik të drejtuesit dhe merrni certifikatën e testit teorik për kategorinë C ose D ose për të dyja, sipas rastit;
- Hapi 2: Merrni një leje nxënësi në kategorinë përkatëse;
- Hapi 3: Kaloni një test teorik me studim rasti 2-orësh (vini re se Hapi 2 duhet të përfundojë përpara Hapit 3 nëse jeni nën 21 vjeç kur aplikoni për patentë C ose CE ose nën 24 vjeç kur aplikoni për patentë D ose DE);
- Hapi 4: Kaloni një test praktik drejtimi 90-minutësh, që përfshin pyetje dhe demonstrime se si do të kryenit një sërë kontrollesh; dhe
- Hapi 5: Kaloni një test praktik 30-minutësh.
Pasi të keni përfunduar këta hapa, duhet të plotësoni një formular aplikimi (të disponueshëm nga RSA) për të aplikuar për kartën tuaj të kualifikimit Driver CPC. Testi i drejtimit (Hapi 4) dhe testet praktike CPC (Hapi 5) kryhen në qendrat e testimit të drejtimit të RSA dhe zakonisht jepen njëri pas tjetrit.
Më shumë informacion për programin Driver CPC gjendet në faqen e internetit të RSA, www.rsa.ie. Informacion për Testet Teorike të Driver CPC gjendet në faqen e mëposhtme të internetit: www.theorytest.ie.
Nëse jeni tashmë drejtues profesionist
Nëse më 10 shtator 2008 ishit tashmë drejtues profesionist autobusi ose mbajtës i patentës së kategorisë D, ose më 10 shtator 2009 ishit drejtues profesionist kamioni ose mbajtës i patentës së kategorisë C, keni automatikisht të drejtën e Driver CPC. Kjo quhet ‘të drejta të fituara’.
Që drejtuesit profesionistë të ruajnë të drejtat e tyre, ata duhet të përfundojnë 35 orë trajnim periodik rifreskues çdo pesë vjet.
Kur një drejtues profesionist kërkon të ruajë të drejtën për të drejtuar në mënyrë profesionale si autobusë ashtu edhe kamionë, ai duhet të përfundojë 42 orë trajnim periodik rifreskues çdo pesë vjet. Trajnimi periodik duhet të përfshijë çdo vit të paktën 7 orë trajnim në një ditë të vetme.
Drejtuesit e automjeteve të mëposhtme janë të përjashtuar, domethënë drejtuesi nuk ka nevojë të ketë ose të mbajë me vete CPC:
- Automjetet që nuk lejohen të kalojnë 45 kilometra në orë;
- Automjetet e përdorura ose të kontrolluara nga forcat e armatosura, mbrojtja civile, shërbimi zjarrfikës, shërbimi i burgjeve dhe forcat përgjegjëse për ruajtjen e rendit publik;
- Automjetet që i nënshtrohen provave në rrugë për zhvillim teknik, riparim ose mirëmbajtje, ose automjetet e reja ose të rindërtuara që nuk janë vënë ende në shërbim;
- Automjetet e përdorura në gjendje të jashtëzakonshme ose për misione shpëtimi;
- Automjetet e përdorura për mësime drejtimi për këdo që dëshiron të marrë patentë drejtimi ose CPC;
- Automjetet e përdorura për transportin e pasagjerëve ose të mallrave për përdorim personal dhe jo për biznes;
- Automjetet që transportojnë materiale ose pajisje që drejtuesi i përdor si pjesë të punës së tij, për sa kohë që drejtimi i automjetit nuk është veprimtaria kryesore e drejtuesit; dhe
- Automjetet e përdorura për qëllime jotregtare, si drejtimi si vullnetar i papaguar.
Leja e nxënësit
Leja e nxënësit lëshohet për t'i mundësuar një personi të mësojë të drejtojë. Përpara se të aplikoni për lejen e nxënësit, duhet të kaloni testin teorik të drejtuesit (shih faqet 17–18). Në interes të sigurisë suaj dhe të përdoruesve të tjerë të rrugës, gjatë drejtimit duhet të përmbushni disa kushte që lidhen me lejen e nxënësit. Shihni Seksionin 2 për më shumë hollësi.
Ju duhet të keni një leje nxënësi të vlefshme për të mësuar të drejtoni dhe për të dhënë testin e drejtimit. Leja juaj duhet të jetë për të njëjtën kategori automjeti si ai që do të përdorni në test.
Testi teorik i drejtuesit
Testi teorik i drejtuesit vlen për këdo që aplikon për lejen e parë të nxënësit në çdo kategori. Vini re se leja do të konsiderohet leje e parë nxënësi në atë kategori nëse një leje e mëparshme ka skaduar prej 5 vjetësh ose më shumë.
Testi është hartuar për të kontrolluar njohuritë tuaja për tema të tilla si:
- Rregullat e Rrugës
- Perceptimi i rrezikut
- Drejtimi ekologjik
- Vetëdija për rreziqet
- Sjellja e mirë në drejtim
Testi është hartuar gjithashtu për të kontrolluar njohuritë dhe kuptimin tuaj për të gjitha sa më sipër, si dhe për ‘ngarkimin e sigurt’ dhe ‘sigurinë e automjetit’.
Testet teorike CPC për drejtuesit e kamionëve dhe të autobusëve janë bashkuar me provimin e Hapit 1 të Driver CPC. Ekziston gjithashtu mundësia për të dhënë së bashku testet teorike për kamionë dhe për autobusë.
Testi konsiston në përgjigjen e pyetjeve në kompjuter në një qendër testimi. Është hartuar si për persona me pak ose aspak përvojë në përdorimin e kompjuterit, ashtu edhe për ata që kanë përvojë. Kryhet nga Shërbimi i Testit Teorik të Drejtuesve (Driver Theory Test Service). Personat me nevoja të veçanta ose me aftësi të kufizuara mund të kërkojnë ndihmën e një lexuesi ose regjistruesi për të përfunduar testin.
CD-ja me materialet e studimit për testin teorik të drejtuesit gjendet në të gjitha libraritë e mira dhe në www.theorytest.ie. Në këtë faqe interneti gjenden gjithashtu më shumë informacione për tarifat e testit teorik dhe vendndodhjet e qendrave të testimit.
Do të duhej të kontrolloni që po përdorni materialin më të përditësuar të studimit.
Të gjitha kategoritë e patentave i nënshtrohen rishikimit. Për t'u siguruar që zbatoni politikën e BE-së dhe të Irlandës për sigurinë rrugore, ju këshillojmë të kontrolloni rregullisht faqen e internetit www.rsa.ie.
Aplikimi për lejen e parë të nxënësit
Kur aplikoni për lejen e nxënësit, mund të paraqiteni personalisht në cilëndo nga qendrat e Shërbimit Kombëtar të Patentave të Drejtimit (NDLS) në të gjithë vendin ose të aplikoni në internet. Kur aplikoni për patentën në qendrën NDLS, duhet të lejoni t'ju bëhet fotografi për qëllimet e aplikimit. Për të aplikuar për leje nxënësi, duhet të jeni në gjendje të dëshmoni se banoni zakonisht në Irlandë. Nëse studioni ose punoni jashtë vendit, mund të konsideroheni përsëri banor i zakonshëm i Irlandës, me kusht që të ktheheni këtu rregullisht.
Tabela e mëposhtme tregon çfarë tjetër do t'ju duhet kur aplikoni për leje nxënësi. Kategoritë e automjeteve përshkruhen në tabelën në faqet 11 deri në 13. Më shumë informacion se si të aplikoni për leje nxënësi gjendet në faqen e internetit të NDLS, www.ndls.ie.
Leja e parë e nxënësit
| Kategoria e lejes së parë të nxënësit | Çfarë ju nevojitet | |
|---|---|---|
![]() |
AM, A1, A2, A, B, W |
|
![]() |
C1, C, D1 ose D |
|
| BE |
|
|
![]() |
C1E, CE, D1E, DE |
|
* Do t'ju duhet gjithashtu t'i nënshtroheni herë pas here vlerësimeve mjekësore kur keni patentë të plotë për këto kategori ose kur e rinovoni atë.
Ju lutemi vini re se ajo që nevojitet për aplikimin për lejen e parë të nxënësit mund të ndryshojë në varësi të rrethanave tuaja personale. Kërkesat e aplikimit përditësohen gjithashtu rregullisht. Për këto arsye, ju këshillojmë të vizitoni faqen e internetit të Shërbimit Kombëtar të Patentave të Drejtimit për hollësi mbi atë që ju nevojitet në kohën e aplikimit. Shihni www.ndls.ie.
Raportet e shikimit dhe raportet mjekësore
- Formularët e raportit të shikimit dhe të raportit mjekësor mund t'i merrni nga faqja e internetit e Shërbimit Kombëtar të Patentave të Drejtimit, www.ndls.ie, ose nga faqja e internetit e Autoritetit të Sigurisë Rrugore, www.rsa.ie.
- Formularin e raportit të shikimit duhet ta plotësojë një mjek i regjistruar ose një optometrist i regjistruar.
- Më pas ju duhet ta nënshkruani atë në praninë e tij.
- Formularin e raportit mjekësor duhet ta plotësojë një mjek i regjistruar.
- Më pas ju duhet ta nënshkruani atë në praninë e tij.
Kur duhet të paraqisni raport mjekësor
Jo të gjithë aplikantët duhet të paraqesin raport mjekësor. Megjithatë, duhet të paraqisni një të tillë nëse për ju vlen ndonjë nga pohimet e mëposhtme.
- Po aplikoni për leje nxënësi në cilëndo nga kategoritë C1, C, D1, D, C1E, CE, D1E ose DE.
- Do të jeni 70 vjeç ose më shumë në ditën e parë kur jepet leja e nxënësit.
- Keni ndonjë nga gjendjet shëndetësore të renditura në Shtojcën 1 në fund të këtij libri.
- Po merrni droga ose ilaçe që ka gjasa të ndikojnë në drejtimin tuaj.
Shënim:
- Nëse vuani nga një gjendje e rëndë shëndetësore, për shembull, rrahje të parregullta ose jashtëzakonisht të shpejta ose të ngadalta të zemrës (aritmi) që ju kanë shkaktuar ndonjëherë humbje të vetëdijes, sigurohuni të vizitoni një mjek përpara se të aplikoni për leje nxënësi ose patentë.
- Nuk lejoheni të keni leje nxënësi nëse jeni të varur nga substanca që ndikojnë në psikikë ose i abuzoni ato rregullisht.
Flisni me mjekun tuaj nëse keni ndonjë dyshim për aftësinë tuaj fizike ose mendore për të drejtuar.
Hollësitë e plota për kushtet që lidhen me lejen e nxënësit mund t'i gjeni në faqen e internetit të Shërbimit Kombëtar të Patentave të Drejtimit, www.ndls.ie.
Nëse leja juaj e nxënësit skadon
Pavarësisht nga lloji i automjetit që drejtoni, mund të merrni një leje të tretë ose të mëpasshme nxënësi vetëm nëse dëshmoni se keni dhënë testin e drejtimit brenda dy vjetëve të fundit.
Nëse nuk e keni dhënë testin, duhet:
- të paraqisni dëshmi se keni aplikuar për të dhënë testin e drejtimit për atë kategori automjeti, ose
- t'i provoni NDLS-së se, për shkak të sëmundjes (të vërtetuar nga një mjek i regjistruar), nuk keni qenë në gjendje të jepni testin e drejtimit.
‘Rregulli i gjashtë muajve’
Nëse jeni mbajtës për herë të parë i lejes së nxënësit për kategoritë A, A2, A1, B, AM ose W – domethënë dikush që nuk ka pasur kurrë leje nxënësi (ose leja e të cilit ka skaduar prej më shumë se 5 vjetësh) në atë kategori – nuk lejoheni të jepni testin e drejtimit për një periudhë gjashtëmujore pas datës së fillimit të lejes suaj. Kjo bëhet që të fitoni përvojë në drejtim. Studimet tregojnë se sa më gjatë të mbikëqyret një nxënës gjatë drejtimit, aq më pak ka gjasa të përfshihet në një përplasje.
‘Rregulli i gjashtë muajve’ nuk vlen për:
- automjetet e kategorisë BE;
- mbajtësin e patentës së plotë të kategorisë A1 ose A2 që dëshiron të kalojë në mënyrë progresive nga kategoria më e ulët e motoçikletës në kategorinë pasardhëse më të lartë, pasi ka mbajtur kategorinë më të ulët për të paktën 2 vjet;
- mbajtësin e një patente të plotë drejtimi të vlefshme në të njëjtën kategori nga një vend tjetër për më shumë se 6 muaj, me kusht që mbajtësi t'i dërgojë RSA-së patentën origjinale të vlefshme dhe një letër që vërteton të drejtën, nga autoriteti i njohur i patentave në atë vend.
Nëse keni ndonjë pyetje për marrjen e lejes së nxënësit, vizitoni www.ndls.ie ose kontaktoni NDLS-në me email në [email protected] ose përmes Shërbimit të Klientit në 076 1087 880.
Patenta e plotë e drejtimit
Ju nevojitet një patentë e plotë drejtimi për kategorinë e automjetit që keni ndër mend të drejtoni. Mund të drejtoni vetëm kategorinë ose kategoritë e automjeteve për të cilat është lëshuar patenta.
Modeli i vjetër · Modeli i ri
Aplikimi për patentën e plotë
Mund të aplikoni për patentën e drejtimit personalisht në cilëndo nga qendrat e Shërbimit Kombëtar të Patentave të Drejtimit (NDLS) në të gjithë vendin ose në internet. Kur paraqiteni në takimin tuaj në qendrën NDLS, duhet të sillni me vete:
- një formular aplikimi të plotësuar;
- tarifën përkatëse;
- lejen tuaj aktuale ose më të fundit të nxënësit; dhe
- dëshmi të PPSN-së dhe të adresës (nëse ka ndryshuar) të datës brenda 6 muajve të fundit.
Ju duhet të lejoni t'ju bëhet fotografi si pjesë e aplikimit.
Bashkë me aplikimin për patentën tuaj të parë, duhet të përfshini certifikatën e aftësisë për të drejtuar (e përshkruar në Seksionin 3). Në varësi të rrethanave tuaja, mund t'ju duhet të paraqisni edhe dokumente të tjera, si një raport mjekësor. Patenta nuk do t'ju jepet nëse keni një patentë drejtimi që është kufizuar, pezulluar ose hequr në një shtet tjetër anëtar të BE-së ose në një vend të njohur për shkëmbimin e patentave.
Për të aplikuar për patentë drejtimi, duhet të jeni në gjendje të dëshmoni se jeni banor i zakonshëm i Irlandës. Nëse studioni ose punoni jashtë vendit, mund të konsideroheni përsëri banor i zakonshëm i Irlandës, me kusht që të ktheheni këtu rregullisht.
Më shumë informacion për aplikimin për patentën e plotë mund të gjeni në faqen e internetit të Shërbimit Kombëtar të Patentave të Drejtimit (NDLS), www.ndls.ie.
Drejtuesit e rinj (novice)
Mos harroni të kontrolloni rregullat për vendosjen e targave ‘N’ për drejtuesit e rinj, për të parë nëse vlejnë për ju. Nëse jeni mbajtës për herë të parë i një patente të plotë drejtimi, do të konsideroheni ‘drejtues i ri’ (novice driver) për 2 vjet nga data kur morët patentën tuaj të parë të plotë.
Si drejtues i ri, duhet të vendosni targa N në automjetin tuaj për 2 vjet. Targat N duhet të vendosen në çdo automjet për të cilin merrni patentë drejtimi gjatë asaj periudhe 2-vjeçare.
Kjo periudhë e drejtuesit të ri vlen vetëm një herë. Për shembull, nëse keni patentë drejtimi për një kategori automjeti dhe pas 2 vjetësh fitoni të drejtën të drejtoni një kategori tjetër, nuk bëheni ‘drejtues i ri’ për kategorinë e re.
Drejtuesit e rinj nuk kanë nevojë për drejtues shoqërues (por mos harroni se kjo vazhdon të jetë e detyrueshme për drejtuesit nxënës). Megjithatë, një drejtues i ri nuk duhet të veprojë si drejtues shoqërues për dikë që ka leje nxënësi. Nëse një drejtues nxënës gjendet duke drejtuar pa një drejtues të kualifikuar siç duhet (domethënë një person që ka mbajtur patentë të plotë drejtimi në të njëjtën kategori për një periudhë të pandërprerë prej 2 vjetësh), drejtuesi nxënës ka kryer kundërvajtje dhe i nënshtrohet një gjobe fikse ose pikëve të ndëshkimit, ose të dyjave.
Më shumë informacion për kërkesat e targave N mund të gjeni në faqen e internetit të Autoritetit të Sigurisë Rrugore, www.rsa.ie.
Rinovimi i patentës
Patenta e drejtimit normalisht është e vlefshme për 10 vjet për makinat dhe motoçikletat ose për 5 vjet për kamionët dhe autobusët; do të duhej ta rinovoni patentën përpara se të kalojë kjo periudhë. Për të rinovuar patentën, duhet të aplikoni personalisht në një nga qendrat NDLS. Do t'ju duhet të sillni:
- një formular aplikimi të plotësuar dhe tarifën,
- patentën tuaj të plotë aktuale ose më të fundit, dhe
- dëshmi të PPSN-së dhe të adresës (nëse ka ndryshuar) të datës brenda 6 muajve të fundit.
Nëse po rinovoni një patentë të kategorisë C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D ose DE, duhet të përfshini një raport mjekësor.
Do të duhej të aplikoni për rinovimin e patentës jo më vonë se tre muaj përpara skadimit të saj.
Nëse keni një patentë të huaj të vlefshme nga një vend i BE-së/EEE-së ose nga një ‘shtet tjetër i njohur’, mund të jetë e mundur ta shkëmbeni patentën tuaj me një patentë të plotë irlandeze drejtimi.
Hollësitë e plota për rinovimin ose shkëmbimin e patentës së drejtimit mund t'i gjeni në faqen e internetit të Shërbimit Kombëtar të Patentave të Drejtimit, www.ndls.ie.
Mbajtja me vete e patentës së drejtimit
Mos harroni, gjatë drejtimit duhet të keni me vete në çdo kohë patentën e drejtimit, lejen e nxënësit dhe Certifikatën IBT të Përfundimit të Kënaqshëm (Am, A1, A2 ose A).
Drejtimi në përputhje me ligjin
Përpara se të dilni në rrugë me çfarëdo automjeti, duhet të jeni në gjendje t'u përgjigjeni me ‘po’ pyetjeve të mëposhtme:
- A e keni me vete patentën e drejtimit ose lejen e nxënësit?
- A e keni me vete Certifikatën IBT të Përfundimit të Kënaqshëm (Am, A1, A2 ose A)?
- A është paguar taksa e automjetit?
- A është disku i taksës në xhamin e përparmë?
- A është mbulimi i sigurimit i përditësuar dhe i vlefshëm për t'ju mbuluar ju?
- A është disku i sigurimit në xhamin e përparmë?
- A ka tabelë N përpara dhe prapa automjetit tuaj? (nëse jeni drejtues i ri)
- A është automjeti i përshtatshëm për rrugë dhe a ka në xhamin e përparmë një Certifikatë të vlefshme të Testit Kombëtar të Makinave (NCT)? (nëse automjeti është më i vjetër se katër vjet, por nuk është taksi)
- A ka automjeti Certifikatë të Përshtatshmërisë Rrugore? (nëse përdorni autobus udhëtarësh, autobus, ambulancë, automjet mallrash ose rimorkio mallrash më të vjetër se një vit)
- A i keni me vete kartën e kualifikimit CPC (sipas kërkesës) dhe kartën e tahografit dixhital (sipas kërkesës)? (nëse jeni drejtues profesionist)
MESAZH I RËNDËSISHËM PËR DREJTUESIT NGA JASHTË VENDIT
Në Irlandë duhet të drejtoni në anën e majtë të rrugës.
Taksa
Për të gjitha automjetet me motor duhet të paguhet taksa përpara se automjeti të dalë në rrugë.
Sigurimi
Të gjithë drejtuesit duhet të kenë sigurim që i mbulon për të drejtuar një automjet në një vend publik. Sipas ligjit, përpara se të drejtoni një automjet, duhet ta informoni kompaninë e sigurimit për informacione përkatëse, si pikët e ndëshkimit dhe ndryshimet në aftësinë tuaj shëndetësore për të drejtuar. Nëse keni ndonjë dyshim, do të duhej ta diskutoni çështjen me kompaninë e sigurimit. Drejtimi i një automjeti të pasiguruar është vepër penale e rëndë.
Duhet të shfaqni një disk sigurimi të vlefshëm. Moshfaqja e diskut është kundërvajtje.
Automjetet që nuk kanë nevojë të shfaqin disk sigurimi
- Motoçikletat (me ose pa karrige anësore)
- Traktorët
Të gjitha rimorkiot duhet të mbulohen nga sigurimi i automjetit ndaj palëve të treta. Kjo vlen si kur rimorkioja tërhiqet, ashtu edhe kur është e parkuar në një vend publik.
Edhe pse rimorkioja nuk ka nevojë të shfaqë disk sigurimi, duhet të keni mbulim të vlefshëm sigurimi.
- Automjetet që shfaqin licencë tregtare (trade licence)
- Automjetet në pronësi ose në përdorim të një personi të përjashtuar sipas përkufizimit të Akteve të Trafikut Rrugor (Road Traffic Acts), për shembull anëtarët e shërbimeve të emergjencës
Testi Kombëtar i Makinave
Testimi i automjetit siguron që automjeti juaj të jetë i sigurt për përdorim në rrugë. Kjo është veçanërisht e rëndësishme për automjetet më të vjetra.
- Makinat e pasagjerëve më të vjetra se 4 vjet duhet të kenë Certifikatë të vlefshme NCT dhe të shfaqin diskun NCT në xhamin e përparmë.
- Makinat e pasagjerëve nga 4 deri në 10 vjeç duhet të testohen çdo 2 vjet.
- Makinat e pasagjerëve më të vjetra se 10 vjet duhet të testohen çdo vit.
- Mund të përfitoni gjithashtu nga ‘testimi i hershëm vullnetar’ dhe ta testoni makinën më herët se 90 ditë përpara datës së caktuar të NCT-së. (Shënim: Përdorimi i testimit të hershëm vullnetar do të sjellë ndryshim të datës së testit të ardhshëm NCT.)
Më shumë informacion për NCT gjendet në faqen e internetit të Shërbimit Kombëtar të Testimit të Makinave, www.ncts.ie.
Testi i Përshtatshmërisë Rrugore të Automjeteve Tregtare
Automjetet tregtare duhet të kalojnë çdo vit Testin e Përshtatshmërisë Rrugore të Automjeteve Tregtare (CVR). Ky test vlerëson përshtatshmërinë rrugore të automjetit tregtar në ditën e testit.
Automjetet e mallrave, rimorkiot e mallrave me peshë bruto të projektuar më shumë se 3 500kg, ambulancat, autobusët (duke përfshirë minibusët), autokamperët dhe autobusët udhëtarësh duhet të kenë Certifikatë të vlefshme të Përshtatshmërisë Rrugore.
Si pronar i një automjeti tregtar, duhet:
- të inspektoni, mirëmbani dhe riparoni automjetin tuaj rregullisht dhe të kryeni kontrolle ditore rreth automjetit, në mënyrë që automjeti tregtar të mbetet në gjendje të sigurt dhe të përshtatshme për rrugë gjatë gjithë jetëgjatësisë së tij;
- të mbani regjistra të defekteve të raportuara, të mirëmbajtjes dhe të riparimeve;
- të caktoni një ‘Person të Kualifikuar në Mënyrë të Përshtatshme’ (Suitably Qualified Person, SQP) përgjegjës për kryerjen e inspektimit dhe mirëmbajtjes së automjeteve tuaja dhe të çdo riparimi të nevojshëm për ndreqjen e defekteve në automjetet ose rimorkiot tuaja.
SQP mund të jetë një mekanik ose një person i barasvlershëm me përvojën ose kualifikimet përkatëse që i mundësojnë të vlerësojë përshtatshmërinë rrugore të një automjeti dhe të kryejë çdo riparim të nevojshëm.
Të gjithë pronarët/operatorët e Automjeteve të Rënda Tregtare (HCV) duhet të plotësojnë dhe t'i dorëzojnë RSA-së çdo vit një vetëdeklarim në internet, duke dhënë hollësi si:
- Numri i automjeteve në flotën tuaj dhe të dhënat e tyre;
- Çdo inspektim sigurie dhe kontroll mirëmbajtjeje;
- Emri i personit përkatës që është përgjegjës për mirëmbajtjen e automjeteve.
Më shumë informacion për Certifikatën e Përshtatshmërisë Rrugore dhe kërkesat e testimit mund të gjeni në faqen e internetit të Testit të Përshtatshmërisë Rrugore të Automjeteve Tregtare, www.cvrt.ie.
Certifikata e Kompetencës Profesionale
Drejtuesit profesionistë të autobusëve dhe kamionëve duhet të kenë me vete edhe kartën e kualifikimit Driver CPC.


