رانندهٔ آموزشی
برگرفته از Rules of the Road منتشرشده توسط Road Safety Authority (RSA)، نسخهٔ بهروزشدهٔ اپریل 2026، مطابق قانون نافذ در 1 مارچ 2025. متن دری یک ترجمهٔ رهنما است؛ متن اصلی انگلیسی در rsa.ie معتبر است. iTest.ie با RSA ارتباطی ندارد. خواندن در اپ (فهرست مطالب، ادامه از جایی که ماندید) ←
Road Safety Authority مجموعهای از رهنمودها را تهیه کرده است تا به کسانی که رانندگی موتر، لاری یا بس، یا راندن موترسایکل را میآموزند، کمک کند.
شرایط برای دارندگان جواز آموزشی
وقتی شما رانندهٔ آموزشی (learner driver) هستید، علاوه بر اینکه به سوالهای صفحههای 24–25 «بلی» جواب میدهید، باید شرایط زیر را رعایت کنید:
1) همراه داشتن رانندهٔ همراه هنگام رانندگی
- دارندهٔ جواز آموزشی برای کتگوریهای B، BE، C، C1، C1E، CE، D، D1، D1E و DE باید همیشه همراه و زیر نظارت یک رانندهٔ واجد شرایط باشد. رانندهٔ واجد شرایط کسی است که به طور پیوسته 2 سال لایسنس کامل رانندگی در همان کتگوری داشته است. رانندهٔ آموزشی که بدون همراه در حال رانندگی دیده شود، اگر در ظرف 28 روز بپردازد با €160 جریمهٔ نقدی و دو نمرهٔ جریمه، اگر در 28 روز بعدی بپردازد با €240 جریمهٔ نقدی و دو نمرهٔ جریمه، و اگر در محکمه محکوم شود با €240 و چهار نمرهٔ جریمه روبهرو میشود.
- کسی که جواز آموزشی کتگوری AM، A1، A2 و A دارد، لازم نیست رانندهٔ واجد شرایط همراهش باشد. اما شما تا زمانی که IBT را برای کتگوری و نوع موترسایکل مربوط خود تکمیل نکردهاید، نمیتوانید وسیلهٔ نقلیهٔ این کتگوری را بدون نظارت استاد آموزش اساسی ابتدایی (IBT) خود برانید.
- وسیلهٔ نقلیهای که توسط رانندهٔ آموزشی بدون همراه رانده میشود، ممکن است توسط Gardaí توقیف شود.
- مالک وسیلهٔ نقلیهای که به یک رانندهٔ آموزشی بدون همراه یا رانندهٔ بدون لایسنس اجازه میدهد وسیلهٔ نقلیهٔ او را براند، ممکن است وسیلهٔ نقلیهاش توسط Gardaí توقیف شود و با جریمهٔ نقدی تا €1 000 روبهرو شود.
- برای هر رانندهای که نخستین جواز آموزشی خود را در 1 اگست 2014 یا پس از آن گرفته باشد، حد پایینتری از نمرههای جریمه که به محرومیت از رانندگی میانجامد، اعمال میشود؛ این حد تا زمانی که با جواز آموزشی رانندگی میکند، و سپس در دو سال اول رانندگی با نخستین لایسنس کامل رانندگی، اعمال میشود.
2) پلیت ‘L’

- دارندگان جواز آموزشی همهٔ کتگوریها (به جز W) باید هنگام رانندگی پلیت ‘L’ را هم در پیش و هم در عقب وسیلهٔ نقلیهٔ خود نصب کنند. این پلیتها باید یک حرف ‘L’ سرخ روی زمینهٔ سفید داشته باشند، ارتفاع حرف دستکم 15cm و حاشیهٔ آن دستکم 2cm باشد. رانندگی رانندهٔ آموزشی بدون نصب پلیت ‘L’ تخلف است. جزای این تخلف جریمهٔ نقدی ثابت (fixed charge) و تا 4 نمرهٔ جریمه است.
- دارندگان جواز آموزشی کتگوریهای A، A1، A2 و AM باید پلیت ‘L’ را روی یک جلیقهٔ بیآستین (tabard) زرد شبرنگ بپوشند که در پیش و پشت بدن راننده به روشنی دیده شود.
3) آموزش اساسی رانندگی (EDT) و آموزش اساسی ابتدایی (IBT)
اگر نزد Road Safety Authority ثبت نشدهاید، دادن آموزش رانندگی به رانندگان آموزشی در بدل پول یا پاداش غیرقانونی است. فهرست همهٔ استادان مجاز رانندگی (ADI) در www.rsa.ie موجود است.
4) آموزش رانندگی موتر
همهٔ دارندگان نخستین جواز آموزشی که از 4 اپریل 2011 به بعد صادر شده است، باید آموزش اساسی رانندگی (EDT) را نزد یک استاد مجاز رانندگی (ADI) بگذرانند. [برای فهرست تازهٔ ADIها www.rsa.ie را ببینید.]
EDT یک کورس آموزشی است که مهارتهای بنیادی رانندگی را به رانندگان آموزشی موتر یاد میدهد. این کورس از 12 جلسهٔ جداگانهٔ یکساعته تشکیل شده است.
در هر جلسهٔ EDT، استاد ADI شما جواز آموزشی شما را بررسی میکند، و اگر از موتر خود استفاده میکنید، بررسی میکند که بیمه، مالیهٔ وسیلهٔ نقلیه (motor tax)، NCT و وضعیت فنی وسیلهٔ نقلیه همه درست باشند. علاوه بر این، بهتر است از استاد ADI خود کتابچهٔ رسمی EDT (EDT Logbook) را بخواهید؛ شما مسئول این کتابچه هستید و بهتر است آن را به هر درس با خود ببرید. این کتابچه باید در پایان هر جلسهٔ EDT، همراه با مهر رسمی و امضای استاد و شاگرد، تکمیل شود و به شاگرد پس داده شود.
جلسههای تکمیلشدهٔ EDT را میتوانید در www.rsa.ie/myedt بررسی کنید.
حامی (Sponsor) یک رانندهٔ واجد شرایط است که هر نوع رانندگی بیرون از درسهای رسمی را نظارت میکند و جلسههای تمرین را در کتابچهٔ شما ثبت میکند.
برای اینکه یک رانندهٔ مصئون و مسئول شوید، به تمرین زیاد و درسهای اضافی رانندگی نزد یک ADI نیاز خواهید داشت.
حتماً با استاد ADI خود تأیید کنید که برای درس بعدی چه نوع درسی را رزرو میکنید. همهٔ درسها EDT نیستند.
5) برنامهٔ کوتاهشدهٔ آموزش اساسی رانندگی (Reduced EDT)
برنامهٔ Reduced EDT یک برنامهٔ اجباری آموزش رانندگی برای رانندگانی از بیرون ایرلند است که در حال حاضر لایسنس کامل و معتبر کتگوری B دارند، اما از کشوری که با ایرلند موافقتنامهٔ تبادلهٔ لایسنس ندارد.
رانندگانی که از طریق NDLS ثابت کردهاند که واجد شرایط استفاده از برنامهٔ اجباری Reduced EDT هستند، باید پیش از دادن امتحان رانندگی ایرلند جلسههای 1، 5، 6، 7، 9 و 10 EDT را تکمیل کنند.
رانندگانی که واجد شرایط برنامهٔ Reduced EDT هستند، لازم نیست پیش از دادن امتحان رانندگی ایرلند 6 ماه انتظار بکشند.
6) موترسایکلها و آموزش اساسی ابتدایی (IBT)
همهٔ کسانی که برای نخستین بار جواز آموزشی موترسایکل میگیرند، باید پیش از اینکه بتوانند بدون نظارت موترسایکل برانند، آموزش اساسی ابتدایی (IBT) را نزد یک استاد مجاز IBT بگذرانند.
IBT یک کورس آموزشی است که مهارتهای اساسی راندن را به موترسایکلسواران آموزشی یاد میدهد. IBT اساسی یک کورس 16 ساعته است که به 4 بخش (module) تقسیم شده، روی تیوری و مهارتهای عملی تمرکز دارد و باید به ترتیب گذرانده شود.
وقتی هر بخش کورس IBT خود را تکمیل کردید، استاد شما جزئیات آموزش شما را در کتابچهٔ شما ثبت میکند. وقتی همهٔ بخشها تکمیل شدند، استاد ADI شما به شما تصدیقنامهٔ تکمیل موفقانه (Certificate of Satisfactory Completion) میدهد.
شما باید تصدیقنامهٔ خود را همراه با جواز آموزشی نگه دارید و هر وقت موترسایکل میرانید آن را با خود داشته باشید، زیرا ممکن است gardaí از شما بخواهند آن را نشان بدهید.
پس از گرفتن تصدیقنامه، میتوانید برای امتحان عملی رانندگی درخواست بدهید.
[اگر میخواهید موترسایکلی را که میرانید به نوع بالاتر تغییر بدهید، ممکن است لازم باشد یک «بخش پیشرفت» (progression module) را تکمیل کنید. برای جزئیات بیشتر به www.rsa.ie بروید.]
موترسایکلسواران تا زمانی که لایسنس کامل نگرفتهاند، هنگام راندن بدون استاد IBT باید تصدیقنامهٔ IBT خود را همراه داشته باشند.
7) شاهراهها
به عنوان دارندهٔ جواز آموزشی، شما نباید در شاهراه (motorway) رانندگی کنید. این کار تخلف است.
8) تریلرها
دارندگان جواز آموزشی که وسایط نقلیهٔ کتگوریهای B، C، C1، D یا D1 (موتر، لاری یا بس) را میرانند، نباید تریلر بکشند.
9) حمل مسافر
- کسی که برای هر کتگوری جواز آموزشی دارد، نباید هیچ مسافری را در بدل پول یا پاداش حمل کند.
- کسی که جواز آموزشی کتگوری W (مثلاً وسیلهٔ نقلیهٔ کاری یا تراکتور زراعتی) دارد، نباید مسافر حمل کند، مگر اینکه وسیلهٔ نقلیه برای حمل مسافر ساخته یا تطبیق داده شده باشد و مسافر رانندهٔ واجد شرایط باشد.
- کسی که جواز آموزشی کتگوری A1، A2، A یا AM (موترسایکل یا موپد) دارد، نباید مسافر حمل کند.
10) موترسایکلها
دارندگان جواز آموزشی کتگوری A2 حق دارند موترسایکلهایی را برانند که:
- قدرت انجن آنها 35kW یا کمتر باشد، یا
- نسبت قدرت به وزن آنها 0.2kW در هر kg یا کمتر باشد.
بررسی قدرت موترسایکل مسئولیت شما است. اگر هیچ شکی دارید، با فروشنده یا سازنده مشوره کنید.
اگر جواز آموزشی شما ختم شود
هر نوع وسیلهٔ نقلیهٔ موتوری که برانید، فقط در صورتی میتوانید جواز آموزشی سوم و بعدی بگیرید که نشان بدهید در دو سال گذشته امتحان رانندگی دادهاید.
اگر امتحان ندادهاید، شما باید:
- مدرک بدهید که برای دادن امتحان رانندگی در آن کتگوری وسیلهٔ نقلیه درخواست دادهاید؛ یا
- NDLS را قانع کنید که به دلیل مریضی (به تصدیق یک داکتر ثبتشده) در وضعیتی نبودهاید که امتحان رانندگی بدهید.
اگر برای نخستین بار جواز آموزشی کتگوریهای A، A2، A1، AM، B یا W را دارید، یعنی اگر قبلاً در آن کتگوری جواز آموزشی نداشتهاید، یا بیش از پنج سال از ختم جواز قبلی شما گذشته است، تا دستکم شش ماه پس از تاریخ آغاز جواز اجازه ندارید امتحان رانندگی بدهید. این حکم برای آن است که در رانندگی تجربه کسب کنید. تحقیقات نشان میدهد که هر قدر یک رانندهٔ آموزشی مدت بیشتری هنگام رانندگی زیر نظارت باشد، احتمال اینکه در تصادم درگیر شود کمتر است.
این قاعده شامل اینها نمیشود:
- وسایط نقلیهٔ کتگوری BE؛
- کتگوری بالاتر موترسایکل، در صورتی که شما آموزش اساسی ابتدایی (IBT) و امتحان رانندگی را در کتگوری پایینتر موترسایکل کامیاب شده باشید و آن کتگوری را دستکم 2 سال داشته باشید؛
- کسی که بیش از شش ماه لایسنس کامل رانندگی معتبر در آن کتگوری از یک کشور دیگر دارد، به شرطی که لایسنس کامل رانندگی اصلی معتبر و نامهٔ تأیید حق (letter of entitlement) را از ادارهٔ رسمی صدور لایسنس آن کشور به RSA بفرستد.
به یاد داشته باشید
حد الکول برای رانندگی رانندگان آموزشی، رانندگان تازه لایسنسگرفته (برای مدت دو سال پس از کامیابی در امتحان رانندگی) و رانندگان مسلکی مانند رانندگان بس، وسیلهٔ باربری و وسیلهٔ نقلیهٔ خدمات عامه (PSV) 20 ملیگرام (mg) الکول در هر 100 ملیلیتر خون است.
هرگز، هرگز پس از نوشیدن الکول رانندگی نکنید.